مجتبى ملكى اصفهانى
220
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
3 - سيد مرتضى قدّس سرّه و برخى ديگر قائل به تفصيل شدهاند . ايشان مىگويد : هرگاه از معصوم عليه السّلام از حكم مفطر سؤال شود ، جواب معصوم عليه السّلام از سه قسم خارج نيست . 1 - اينكه معصوم با لفظ عام جواب دهد . مثلا بگويد : هر مفطرى بايد كفاره بدهد . 2 - جواب معصوم عليه السّلام در معنى عام باشد ، مثل اينكه كسى سؤال كند از معصوم عليه السّلام درباره شخصى كه روزه خود را در بين روز عمدا افطار كرده است و معصوم عليه السّلام نيز بدون سؤال از اينكه با چه چيز افطار كرده است ، ( مثلا آيا غذايى خورده يا كار ديگرى كه روزه را باطل مىكند انجام داده ؟ ) بفرمايد : كفاره بر او واجب است . اين جمله معصوم عليه السّلام مانند اين است كه بفرمايد : هركس روزه خود را افطار كند ، كفاره بر او واجب است . 3 - قسم سوم اين است كه سؤال خاص باشد و جواب نيز خاص . در اين صورت ، جواب حمل مىشود بر همان مورد . مثل اينكه شخصى از معصوم عليه السّلام سؤال كند كه من فلان كار را انجام دادم و روزهام باطل شده ؛ معصوم عليه السّلام نيز بفرمايد : تو بايد كفاره بدهى ! « 1 »
--> ( 1 ) الذريعة ، ج 1 ، ص 292 . البته تفصيلات ديگرى هم بيان شده كه به جهت رعايت اختصار از بيان آنها خوددارى مىشود . براى آگاهى بيشتر به منابع ذيل مراجعه شود . قوانين الاصول ، ص 225 ؛ تمهيد القواعد ، ص 170 ؛ الوافية ، ص 115 ؛ جمع الجوامع ، ج 1 ، ص 426 ؛ المحصول رازى ، ج 1 ، ص 392 .